Yazar: Mehmet AKAY

Cumhuriyet tarihinden buyana ilk kez Türk solu büyük doğumun eşiğindedir. Türk siyasetinin geldiği bugünkü durum bu süreci hızlandırdı. Solun savunması gereken evrensel demokratik değerler günlük siyasetin dayattığı çelişkiler sayesinde yeniden şekilleniyor. Gerçek sol demokratik değerler ve Kürt ulusal sorunu temelinde büyük yarılmayı yaşadığı gibi milliyetçilik ve Kemalizm ile olan göbek bağını koparmış bulunmaktadır.

Ergenekon davasının arkasında duran Ufuk Uras, Ergenekon davasında sessiz kalan Türk solunun kitle partisi olarak bilinen ÖDP’den kopmuştu. Bu Türk solunun militarizme bulaşmış kanadına indirilen önemli bir tokattı. Ufuk Uras ve DSİP askeri darbe ve girişimlere karşı yapılan kampanyaları örgütlemede gösterdikleri çaba Türk solunda evrensel demokratik değerlerin yeniden sahiplenilmesini gündeme taşımıştır.

Bütün bu süreç sokakta yapılan mücadelelerin sonucunda oluştu. Bunda kazanan Türk solu ve sosyalistleri oldu. Kürt halkının barış isteğini koşulsuz destekleyen bu demokratik ve devrimci sosyalist kanat solda yeni bir kitlesel parti için kolları sıvadı. Bir temas gurubu oluşturuldu ve demokratik kitle örgütleri ile sol partinin gerekliliği tartışıldı.

Türk solu ve sosyalistleri artık Kürt hareketine güven verecek şekilde yanında konumlandı. Ceylan Önkol için oluşturulan insan zincirine onbinlerin katılması ile bu sürecin en açık ifadesini önümüze sermiş bulunmaktadır. Kürt hareketinin barış çağrısı duyulmalıdır. Kandil ve diğer Avrupa’dan gelecek olan barış gurupları desteklenmelidir. Barış zincirleri oluşturmak bugün çok önemlidir. Yeni partinin temas gurubu Kürt halkının barış talebinin yanında durmalıdır. Kürt halkına güven vermeyi sürdürmelidir.

Yapılacaklar önümüze çok daha açık serilmiş bulunmaktadır. Tarihsel süreç artık bizden yana işlemektedir.

Devrimci sosyalistler bu yeni sol partinin içinde hatta en sıkı savunucusu olmalıdırlar. Örgütlenme disiplinini sağlayan günlük veya haftalık gazeteden bile vazgeçilebilinir. Devrimci sosyalistler fedakarlık yapmaları gerekiyorsa yapmalıdırlar. Önemli olan devrimci fikirlerin ve siyasetin dillendirilmesidir. Yeni partinin temas gurbu demokratik çoğulculuk ilkesini sürekli öne çıkarmaktadır.

Batı dünyasında yeni sol partiler (Fransa, Almanya, Brezilya, İngiltere, İskoçya) anti-kapitalist hareketlerin basıncının sonucunda ortaya çıktılar. Bizde anti-kapitalist hareket 10 binleri sokağa çıkardı. Küresel Barış ve Adalet Koalisyonu, Irkçılığa ve Milliyetçiliğe Dur De! Girişimi, Küresel Eylem Gurbu gibi anti-kapitalist olarak kendilerini tanımlayan diğer sivil inisiyatifler ile birlikte zaman zaman yüzbinleri bulan gösteriler ve kampanyaların altına imza attılar. Dolaysıyla Türkiye’deki ant-kapitalist hareketi küçümsememek gerekir.

Son IMF protestolarının katılımının sayıca az olması milliyetçi solun tavrının büyük ölçüde etkisi vardır. Onlar ikameci gelenekten geldikleri için IMF’e karşı mücadeleyi kendileri ile IMF arasından olacağını düşünmektedirler. Oysa IMF’e veya başka bir kapitalist kuruma karşı mücadele ancak işçi ve emekçi sınıfları kattığımız ölçüde kazanabiliriz. Biz sosyalistler ve solcular ancak bu süreci örgütlemek için seferber olmalıyız. Çünkü yeni sol, yeni bir dünya ancak aşağıdan emekçi ve işçilerin katılımıyla gerçekleşeceğine inanıyoruz.

Yeni sol parti devrimcilerin bulduğu bir proje değildir. Küresel sermayenin girdiği krize karşı dünyada gelişen ant-kapitalist hareketin ortaya çıkardığı bir ihtiyaçtı. Türkiye bu basıncın dışında değildir. ÖDP ve Türk aydınları bu basınçtan az veya çok etkilenmişlerdir. Bugün yeni bir sol parti arayışı bunun sonucunda ortaya çıkmıştır. Türkiye’de yerel örgütlenen anti-kapitalist sivil inisiyatiflerin bu sürecin örgütlenmesini hızlandırdıklarını görmeliyiz. Türkiye’nin kendine özgü siyasal sorunları olarak öne çıkan; Kürt ulusal sorunu, askeri darbe tehdidi ve yukardan örgütlenmeye çalışılan milliyetçi cephe sınıf mücadelesinin sertleştiği alanlardır. Dolaysıyla yeni parti bu iki zemin üzerine ihtiyaç olarak belirmiştir.

Sonuç olarak devrimci sosyalistler bu yeni kitlesel sol partinin içinde olmalıdırlar. Bu partinin bir kanadını ama güçlü bir kanadını oluşturmalılar. Bugün öne çıkan ihtiyaç bu. Mücadele geliştikçe yeni ihtiyaçlar çıkacaktır şüphesiz, ama önümüze çıkacak ihtiyaçlara yanıt vermek içinde bu surecin içinde olmak gerekir. Derenin yönünü değiştirmek istiyorsak suya girmeniz gerekir.

2002′de AK Parti’nin iktidara gelmesinden bu yana sosyalistler ve solcular güçlü bir muhalefet sergileyemediler. Sergileyemedikleri için siyasal sorunların çözümünde AK Parti güçlü bir milliyetçi cephenin direnişi ile karşılaştı. Bu iki cephenin neyi temsil ettiğine bakıldığında, bir tarafta küresel sermayenin ihtiyaçlarına dönük ekonomik ve siyasal ‘açılımları ‘ öne süren iktidar partisi var, diğer tarafta ise geleneksel devlet ideolojisine sıkıca sarılan ve varolan siyasal statükonun devamından yana olan bürokrasi ve egemen sınıfın diğer kanadı. Bu iki taraf birbirleri ile zıtlaşan bir şirketin yönetim kurulundan farksızdırlar. Birbirleri ile didişiyorlar, küfrediyorlar ama şirketi kurtarmak içinde ellerinden geleni yapıyorlar. Çünkü şirketin varlığı iki tarafında varlığını sürdürmesi anlamına geliyor. Şirket biterse onlarda bitecekler ve bunun farkındalar. Dolaysıyla bir birlerine ‘aşk mektupları’ bile yazmaktan çekinmiyorlar. Bu ‘aşkı’ bozacak güç yeni bir kitlesel sol parti olacaktır. Eğer sol siyasi varlığını ortaya koymazsa şirket oratklarının ‘aşkı’ gerçekleşecektir. Şirkette söz sahibi olanların en büyük korkusu şirket çalışanların bir gün bu didişmeden sıkılıp yönetime talip olmaları bu iki tarafın en büyük korkusu ve uzlaşacakları yerdir. Biz bu iki taraftan sıkılanlarız. Kürt halkı çoktan bu durumun farkına vardı ve onlardan yana hiçbir sorun yok. Sorun biz Türk solu ve sosyalistlerinde.

Başbakanı yanıltan “solcular”

AK Parti şu an alternatifsiz olduğunun farkında. Muhalefet yapmaya çalışanları değerlendirdiğinde gördüğü şey; genel anlamda solun da içinde olduğu geleneksel milliyetçi, ırkçı argümanlar ve en son IMF karşıtı gösterilerde ortaya çıkan tablo. 1 Eylül Dünya Barış gününde de aynı tablo vardı. Birkaç bin kişilik gösteriler. Kürt halkının bu tablonun dışında bırakıyorum. Kürt ulusu kendi talepleri ile yapabileceği, gelebileceği en demokratik düzeye ulaşmış ve Türk hükümetine karşı en tutarlı muhalefet dinamiği olarak konumlanmıştır. Sorun batıdakilerde. IMF karşıtı milliyetçi soldan söz ediyorum. Başbakan bizim bu halimizi sanırım izlemiştir. Koca IMF toplantısı dünyanın neresinde yapılsa toplantıya katılan bürokratlar kadar protestocu sokağa çıkardı. Başbakan, bu gösterilere yüzbinler katılmaya hazır beklerken bunlar ne yaptı da birkaç bin kişiyi ile sınırlı bir protesto düzenlediler, diye şaşkınlığını geçirmiştir içinden belki de.

IMF, Türkiye’de ilk toplantısını 1955 yılında yapmıştı. O günden buyana itibarını iyice yitirmiş IMF, İstanbul gibi siyaset ve emek örgütünün merkezi konumundaki bir yerde IMF karşıtı birkaç bin kişilik gösterileri haliyle benim gibi milyonlarca işçi sınıfı üyesini üzmüştür. En azından onbinlerin sokakta olmasını beklerdim. Ama olmadı. Bu sorun bizim sorunumuz ve nasıl aşmamız gerektiği üzerine neler yapılması gerektiğini bir kez daha düşünmemiz gerekir. Çünkü Erdoğan yirmibin civarında IMF bürokratlarını yedi katın altında bulunan ‘güvenli’ bir yere davet etmişti. Belli ki IMF karşıtı gösterilerin daha büyük olmasını bekliyordu. Bizim gibi o’da yanıldı!

Biz ne yapıyoruz?

Bazılarımız ipin ucunu kaçırarak TKP’ yi de içine çekebileceğinden söz ediyor. Oysa AK Parti ve Kürt ulusu karşıtlığı üzerinden ne söylerseniz söyleyin yeriniz ya milliyetçiliktir ya da Kürt ulusu düşmanlığıdır. Bu sol anlayış 1914 yılı Almanya’sında iflas etti. Dolaysıyla barış ve demokrasi karşıtlığı yanlısı her siyasi karar solun intiharı olmuştur. Alman Sosyal Demokrat Partisi savaş kredilerini destekleyerek egemen sınıfın yanında yer aldı ve milliyetçilik çamuruna bulaştı. Almanya’da beklenen işçi sınıfı devrimi böylelikle boğulmuş oldu. Bu sosyal demokrat geleneğin bu günkü durumuna baktığımızda ya liberalizmin savunucu ya da milliyetçiliğin son bekçileri konumundadırlar. Bizim nadide CHP veya kendini sosyal demokrat tanımlayan partiler gibi. Bu doğal çünkü sınıf uzlaşmacı siyaset sonunda başka nereye varabilirdi ki. Ya Stalinistler, sosyal demokratlardan ne farkları var, ne zaman geleceği belirsiz bir sosyalist bir dünya istemek onları farklı kılar mı? Bakıyorsunuz Kürt sorununa yaklaşımlarına veya demokrasi anlayışlarına inanılmaz bir şekilde sağ safların söylemlerini dillendirdiklerine tanık oluyorsunuz. Askere söz söylenmez, Ergenekon davasına burun kıvırırlar, Kürt sorununda akıl hocalığı verirler. Ardından sosyalist olurlar. Yani sosyalistliklerini fi tarihine ertelemişler anlaşılan. Bu solun Avrupa’da iktidarda olan sosyalist partilerden veya CHP’den farkları kalmadığını cesaretle dillendirilmelidir. Dolaysıyla yeni parti bunların dışında aramak gerekir. Bu sendikalarla da kitlesel sol parti kurulmaz. Ancak milliyetçiliğe karşı ve Kürt halkının taleplerinin yanında olan sendikalar sürece dâhil edilirse hem süreç hızlanır hem de sağlam bir zemine oturur.

Kitlesel sol partinin hava sahası

AK Parti iktidara geldiğinden beri gelişen toplumsal muhalefete bakıldığında iki temel noktada kendini açığa çıkardı. 1 Mart 2003’de tezkereye karşı 100.000 kişi ve 2007 yılında da Hrant Dink’in cenaze töreninde yürüyen yüzbinler sokağa çıktı. Bunun yanında darbe karşıtı onbinlerle ifade edilen çeşitli gösteriler ve alternatif festivaller yapıldı. Bu gösteriler ve protestoları siyasi olarak okumaya çalıştığımızda geniş bir ittifak zeminini göze çarpar. AK Parti’nin tabanından tutunda kendini solda gören herkesin bu gösterilerde yer aldığını söyleyebiliriz. Bu insanları bir araya getiren temel kaygı neydi, diye azıcık düşünüldüğünde; darbe karşıtlığı, milliyetçi cephenin söylemsel ve fiili saldırısına karşı tepki ve küresel sermayenin yarattığı sorunlara olan öfke insanları bir araya getirdi. Kitlesel sol parti işte bu toplumsal hareketliliğin üzerinden şekillenecektir. Daha açık söylemek gerekirse ne sosyal demokratların ne’de sosyalistlerin ihtiyaçları üzerine sol şekillenecektir.

Yeni kitlesel sol bir parti yalnızca anti-kapitalist hareketin unsurlarının üzerinden düşünülmemelidir. Hareketin ihtiyaçları belirleyici ama demokrasi ve barışta o kadar önemlidir. Son IMF toplantısında işçi ve emekçilerin olmaması hareketin zayıflığı ve cılızlığındandır. Ayrıca Türk solunun bu hareketin dinamiğini kavrayamamasından dolayı da anti-kapitalist hareketin sürekli emeklemesine neden oluyor. Durum çok açık Türk solu AK Parti düşmanlığından başka bir şeyi görecek durumda değildir. Dolaysıyla soldan umudu kesip yalnızca ant-kapitalist hareketin tüm unsurlarını bir araya getirecek guruplar ve sınıf mücadelesinin parçası olan demokrasi ve barış taleplerini öne çıkaran yeni sol parti ilan edilmelidir. Oluşturulan temas gurubu bu süreci görüyor ve ona göre adım atıyor. Başbuğ’a suç duyurusu çok önemli bir adımdı. Siyaseti öğreniyoruz artık. Türk askerine ait havan topu mermisi ile öldürülen 12 yaşındaki kız çocuğu Ceylan Önkol için yapılan cinayetin hesabını soran insan zinciri eylemi siyasetin kitlesel açılımını ne olduğunu bize sunuyor. Kitlesel sol partinin soluk borusu kitle siyasetidir. Yani genel siyasi sorunları içinde taşıyan talepler önceliklidir. İşçilerin, emekçilerin ve anti-kapitalist gurupların yan yana gelmeleri gerekiyor. Yeni partinin tek derdi bu olmalıdır. Yoksa solu veya aydınları bir araya getirmek olmamalıdır.

Dolaysıyla kitle siyasetini belirleyecek en doğru perspektif demokrasi ve barış isteğidir. Bu istek her iki kişiden oy almış olan AK Parti’yi aşan, ona karşı hoşnutsuz tabanını da sarsacaktır. Pek tabi bu demokrasi ve barış isteği söylemsel çabada kalmamalıdır. Ceylan için yapılan eylemlikler çoğaltılmalı ve barış, demokrasi için sokak kampanyaları örgütlenmelidir. Yeni sol parti bunun üzerinden söz almalıdır ki milyonlar gerçek demokrasi savaşçıların kimler olduğunu görebilsin.

Yaklaşık on yıldır bütün dünyada siyaset toplumun en uç hücrelerine kadar iyice taşınmış durumda. Anti-kapitalist hareketin Seattle’de ortaya çıkıp kendini göstermesi ile siyaset, profesyonel kişilerin tahakkümünden sökülüp sokağa fırlamıştır. Olması gereken yere… Bu egemen sınıfları, ayrıcalıklı sendikaları ve benzer bir çok bürokratik aygıtı sarsmıştır. Teşhir edilen pislik neo-liberal sermaye birikim modelinin içine düştüğü döngüsel krizlerle de gün geçtikçe daha açık ortaya saçılmaktadır.

Neo-liberal ittifak olarak da adlandırılan sınıfsal ittifak egemen sınıfların tek vücut davranmalarını kırmış durumdadır. Aynı gelişmeyi entelijensiyada ve yeni orta sınıf  üzerinde de gözlemek olası. Tüketim toplumunu fetişleştiren liberaller şimdilerde ulusal çıkarlara öncelik verilmesinin öneminden söz eder oldular. Küresel kapitalizmin girdiği krizden kurtulmak için devletlerin kendi şirketlerini kurtarmak üzere aktardıkları kaynaklara bakıldığında önümüzdeki tablo daha da berraklaşıyor. Bu yalnızca bir kaynak aktarma operasyonuyla sınırlı değildir. Ulusalcı, milliyetçi neo-keynesçi ideolojik argümanları da peşinde sürüklemektedir. Bu yeni konumlanma emperyalist devletler sistemi hiyerarşisinde, ulusların kendi güçlerine bağlı olarak ‘yenidünya düzeni’ içinde konumlarını gözden geçirmelerine neden olmaktadır. Yeni emperyalist ataklar eski alışkanlıklar olarak bilinen pazar iştahıyla yeniden şekillenmektedir.

Yerellerde (ulusal) hâkim sınıflar ittifakının yol ayrımına geldiği en belirgin ülke Türkiye’dir. Bu uzlaşmaz bir çelişki olamadığı gibi bu çelişkiyi derinleştirecek güç işçi ve emekçi güçlerin demokratik özlemleri ile alakalıdır. Sol siyaset emek güçlerinin bu demokratik özlemleri dile getirmesi açısından önemli bir iletken durumundadır. Eğer işçi sınıfı ve demokrasi güçleri bu kırılmayı gerçekleştiremezse sürecin, faşizmin veya totaliter bir milliyetçiliğin iktidarıyla sonuçlanma riski hala canlı durmaktadır.

Kürt halkı bu süreçte konumu ve mücadelesiyle egemen sınıfların yol ayrımını kızıştırarak ayrışmayı ileriye taşıyan bir dinamik olarak konumlanmaktadır. Sürecin demokratik kazanımlarla sonuçlanmasını sağlayacak ana gövde olarak kendini sürekli canlı tutmaktadır. Buna egemen blok içinde tartışan tarafların Avrupa Birliği süreci üzerine yürütülen tartışmaları, Ermenistan ve Kıbrıs sorununda alınan tutumları ve demokratikleşme hamlelerini de eklemek gerekir.

Küresel sermayaye eklemlenen ulusal düzeydeki egemen sınıfların kendi aralarındaki uyumsuzluğu; liberalizm-ulusalcılık, liberalizm-neo keynescilik olarak belirginleşmekte. Sol bu ikilemden etkilenip ulusalcı, neo-keynesci bir siyaseti kendine düstur edinmek aşamasında.. Solun sesleneceği, örgütleneceği kesim olarak gördüğü yer yeni orta sınıftır. Sol açısından ‘yeni orta sınıf’ (YOS) neo-liberal sermaye birikimi karşısında kaybettiği ayrıcalığı nedeniyle toplumsal muhalefetin enerjisinin biriktiği yer olarak görülmesine neden olmuştu. Bu alan üzerinde geliştirilecek sınıf siyaseti bütün dünyada solun tartıştığı bir konudur. Türkiye’de ‘yeni orta sınıf’ın sanayinin ve hizmet sektörünün merkezi konumundaki büyük kentlerde yığılmış olduğu görülmektedir. Bu sınıfın siyasal tercihlerinin ulusalcı, milliyetçi refleksler olduğu tezinin gerçeklikle alakalısı yoktur. Ancak bu YOS’ın kaymak tabakası olarak beliren şirket müdürleri, yöneticiler yani sermayenin yönetici kesimi ile bu yönetici sınıfa kadro deposu olarak görülen profesyonel ücretlilerin bakış açısından bakıldığında milliyetçi, ulusalcı refleksleri görmek olası. Oysa yeni orta sınıfın içindeki uzlaşmaz sınıfsal konumlanışı hesaba katmak solun ve yeni solun siyasal açılımın temel dayanağını oluşturur.

Ulusalcı ve milliyetçi sol yakın döneme kadar ‘kızılelma’ ittifakını bu sınıfsal uzlaşmazlığı görmezliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkartmıştı. Darbe ve darbe tehditleri, Ergenekon davasında aldıkları tutum bu solun demokratik refleksini iyice törpüleyerek sol alandan giderek uzaklaştırdı. Sözde sosyal demokrat ve sosyalist solun genelinde geliştirilen milliyetçi refleks, iktidar partisi ‘şeriat getirecek’ gibi endişelere yaslanan argümanlar toplumun bir kesimindeki milliyetçiliği daha da belirginleştirdi.  Bu sözde sol,  egemen sınıfların aralarındaki çatışmayı hesaba katmasına karşın milliyetçi damardan söz almayı bir ilke haline getirerek kendini sınıf uzlaşmacı tutumla sınırlandırdı.

YOS’ın menenjer ve profesyonellerin dışındaki daha çok hizmet, bilişim sektörü ve sermayenin kontrolü pozisyonunda çalışan beyaz yakalı işçiler ve mavi yakalı işçilerin sınıf çıkarlarının siyasi alanda formülleştirilme çabaları sol siyasetin çıkış alanı olarak belirginleşmiştir. Sol açısından YOS’ın kaymak tabakası (bu kesimin çıkarı egemen sınıfın yanındadır) dışındaki kesiminin örgütlenme alanı olarak görülmesi önemlidir, ancak bu müdahalenin hangi siyasetle yapılacağı konusu sorunun can alıcı noktasıdır.
Türkiye’de Kemalist ve milliyetçi refleks YOS’ın üst tabakası tarafından dışa vurulmaktadır. Sol ve sosyalistler her ne kadar bu kaymak tabakanın dışındaki işçlileri ilgi alanına yerleştirse de hakim ideolojileri eleştirisiz alması YOS’ın sınıfa karşı sınıf uzlaşmacı siyasetini öne sürmesine neden oluyor. Bu siyasetin sola hiçbir şey kazandırmadığını YOS’ın örgütlü olduğu emek örgütlerinin en militan kesimi olan KESK’e bakıldığında karşımıza çıkar. Yaklaşık 20 yıllık sınıf muhalefeti bu sendikalı işçiler tarafından sürdürülmektedir. Savaş karşıtı kampanyalarda ve anti- kapitalist hareketin yerel düzeyde güçlendirilmesine verdiği katkı YOS’ın içinde uzlaşmaz sınıf çıkarlarının var olduğunu ideolojik olarak ortaya koyar.

Anti-kapitalist hareketin YOS’ın uzlaşmaz sınıf çelişkisini daha da belirginleştirdiği söylenebilir. Hareketin motor gücü; örgütlenme, propaganda, lojistik gibi sacayaklarını oluşturan grupların sınıfsal aidiyetlerine bakıldığında önemli bir kesiminin YOS’ın kaymak tabakasının dışındaki ana gövdenin işçi sınıfıyla çıkarlarının ortak olduğu görülür. Bazen bu gurupların düzenlediği sokak gösterilerine mavi yakalı sendikalı işçilerin de destek sunmalarını bu anlamda değerlendirmek gerekir.
Sol ve sosyalistler bugün artık yeni soldan söz etmekle yetinmiyorlar birlikte örgütledikleri kampanyalarla solu bir alternatif olarak aşağıdan şekillendirmeye çalışıyorlar. Anti–kapitalist hareketin basıncını sol ve sosyalist sol gün geçtikçe daha çok üzerinde hissediyor. Yeni sol arayışların ve hamlelerin oluşu, birlikte örgütlenen anti-kapitalist kampanyalar bunların işareti. Yeni Parti tam da bu ihtiyaca yanıt veriyor. Anti-kapitalist hareketin ihtiyaçlarına yerellerde yanıt aranırken diğer yandan da her yerelin (ulusal) temel demokratik sorunlarının çözümünde alternatif olmak. Yeni Sol Parti bu iki dinamiğin üzerinde inşa edilecektir. Böylelikle yıllardır zorlandığımız işçi ve emekçi kesimin sosyalist ve enternasyonal bilincinin geliştirilmesinde önemli bir yol almış olacağız. Artık işçi ziyaretlerinde, grevlerde veya herhangi bir toplantıda anti-kapitalist hareketle kendi sorunlarını ilişkilendirerek anlatacağız. İşçiler, sınıf olmanın bilincini geliştirirken bir yandan da anti-kapitalist hareketi göğüsleyenlerin kendi yoldaşları olduklarını öğrenecekler.
Son söz olarak sanırım şunu söyleyebiliriz; sınıf mücadelesi işyerinden gerçekleşen emek –sermaye mücadelesiyle sınırlı değildir. Bu mücadelenin siyasal, demokratik kazanımlar ayağının olduğu unutulmamalıdır. Bu gün sınıf mücadelesi savaş mı barış mı, darbe mi demokrasi mi, 12 Eylül anayasası mı demokratik bir anayasa mı ikilemleri üzerinden yürüyor. Bu ikilemin bir tarafı sınıf uzlaşmacı yani gerici, diğer taraf sınıf uzlaşmasına karşı yani devrimci…

Önce bir hatırlatma:  Hepberaber’in ittifaklar kavrayışı

Sosyalist hareketin işçi sınıfının ihtiyaçlarını düşünerek siyasal birlikteliği vurguladığı en temel taktiği Troçki’nin ortaya koyduğu ‘birleşik işçi cephesi’ taktiğidir. Bu taktik 30’lu yılların Almanya’sı gözlemlenerek oluşturulmuştur. Faşizmin tehtidi altında geliştirilen bu taktik üzerinde uzun uzun durmak bu yazının amacını aşar. Bu taktiğin Alman işçi sınıfının iki güçlü kitle partisi, kömünistler ve sosyal demokratlar gözönünde bulundurularak Hitler’e karşı bir savunma mantığıyla geliştirildiğini, ancak stalinist Alman Komünist Partisi’nin taktiği benimsemeyerek (Stalin’in hakim olduğu Komüntern faşizmin asıl nedeni olarak sosyal demokratları suçlamaktaydı) faşizmin Almanya’da iktidara gelmesine yolaçtığını hatırlatmakla yetinelim. Stalinist siyaset bu taktiğin hayat bulmasını engellemişti. Uluslararası sınıf hareketine dayatılan ‘halk cephesi siyaseti’ de aynı şekilde sınıf hareketinin sistem içinde etkisizleştirilmesini sağladı. Bu siyaset tekelci sermayeye karşı geniş bir sınıf ittifakını öne sürüyordu, sözkonusu olan uzlaşmaz sınıfların ittifakıydı, tekelcilerin dışındaki tüm sınıfların itttifakı… Aslında önerilen Sovyetler Birliği’nin ‘soğuk savaş’ stratejisinden başka bir şey değildi.

Troçki’nin geliştirdiği birleşik işçi cephesi taktiği bir kez daha tersinden test edilme imkanı buldu. 1936 İspanya iç savaşında da aynı nedenlerden dolayı uygulanamadığından gerçekleşme olasılığı olan bir dünya devrimi böylece boğulmuş oldu. Bu taktik sosyal demokrat ve komünist işçilerin birlikteliğini savunuyordu. Aşağıdan oluşturulacak bu ittifak o günün koşullarında sınıf hareketliliğin de bir sonucuydu. Daha sonraki yıllarda bu taktik yerel düzeylerde egemen sınıfın ve gerici güçlerin durumları baz alınarak sosyalist hareketin önemli bir savunma taktiği olarak uygulanmaya çalışıldı.

Hareketin doğası ne, kitleler ne istiyor?

Sosyalist hareket uzun yıllar boyu sınıf hareketine bağımsız devrimci siyasetiyle müdahale etmeye çalıştı. 68 Hareketi sosyalist hareket açısından bazı yerlerde kazanımla sonuçlanırken bazı yerlerde de yenilgilerle geri çekildi. Genel anlamda bir dünya devriminin gerçekleşmesi beklenirken, hareketin geri çekilmesi sosyalistler açısından kaçırılan bir fırsattı.

Günümüz anti-kapitalist hareketinin sosyal yapısını entelektüeller, öğrenciler, işsizler, göçmen işçiler ve örgütlü işçi sınıfı ve orta sınıf üyesi belirli guruplar oluşturmaktadır. Bu hareketin doğasından kaynaklanıyor. Bu anlamda hareket küresel kapitalizm sorgulanmasını farklı görüşlerle dile getirmesi, kapitalizmin tahribatına karşı getirdiği çözümlerde de farklı anlayışların öne sürülmesi hareketin ne kadar geniş bir zeminde geliştiğini görülmelidir.

Kitleler henüz devrime inanmış değiller ama başka bir dünyanın kurulmasını istemekteler. Marcos’un o heyecan uyandıran sloganının milyonların sokağa çıktığı dev gösterilerde karşılık bulmasının bir anlamı olsa gerek. 68 hareketinden beri ilk defa bu denli büyük kalabalıklar küresel sermayenin tüm kurumlarına karşı meydan okumaktalar. Bunu sokakta örgütledikleri kampanyalarla, düzenledikleri sosyal forumlarla gerçekleştirmekteler. 68’den daha örgütlü ve enternasyonal bir anlayışla hareket etmekteler. Her geçen gün öne sürülen talepler daha da zenginleşiyor kitlelerin kendilerine olan güveni daha da artıyor.

Sosyalistler bu sürecin örgütlenmesi ve önünün açılması için mücadelenin en ön safında yer almak zorundalar. Birçok yoldaş buna çoktan başladılar ve hareketin içinde güç kazandılar. Hareket her yerde eş zamanlı gelişmiyor. Bu bilinen gerçeğe teslim olmak devrimci olmaktan vazgeçme anlamına gelecektir.

Kar topunun tepeyi aştığı görülmelidir. Artık ilerledikçe büyüyen bir kar topu var. Sosyalistler, sosyal demokratlar ve anarşistler yerellerde bunu düşünerek adım atmalılar. En geniş birlik çağrısını yapmalılar. Bu birliğe eski sosyalist önderlerin miras bıraktıkları yöntemler kuramaz. Ama onların bize bu birliğin ruhunu miras bıraktıklarını da anımsamamız gerekir. Yalnızca emek- sermaye çelişkisi üzerine bir toplumsal kutuplaşma şekillenmiyor, onu aşan, hayatın ve gezegenin her köşesini ilgilendiren sorunlardan dolayı da çelişkiler derinleşiyor. Salgın hastalıklar, iklim değişikliğinden kaynaklı felaketler, farklı cinsel kimliklerin ve kadınların ezilmişliği, savaş ve işsizlikten dolayı büyük göçler gibi bir çok sorun toplumsal mücadelenin belirleyici sorunu haline geldi.

Solun değil hareketin ihtiyaçları için: İttifak kur, geleceğe yürü

Sınıf hareketinin kendi ihtiyaçlarının öne sürüldüğü bir toplumsal hareketten söz etmiyoruz. Kapitalizme karşıt gelişen bir hareketten söz ediyoruz. Bunu söylemek hareketin içinde işçi sınıfı yok demek değildir. İşçi sınıfı her fırsatta bu harekete destek sunmaktadır ama harekette belirleyici değildir. Hareketin işçi sınıfından tamamen bağımsız olduğunu ileri sürmek art niyet besleyenlerin körlüğünden başka bir şey değildir.  Sosyalistler tam da bunun için harekete geçmeli ve bu ittifak yerellerde siyasal alanda taçlandırılmalıdır. Bu eski sosyalist önderlerin ortaya attığı taktik bir görev değildir, bu stratejik bir konudur ve geleceğe yürümenin sağlam yoludur.

Siyasal birliktelikler sağlandığında birçok kazanımlar elde etmek olası. Önemli olan hareketin ihtiyacıdır. Yerellerde oluşan veya oluşturulacak siyasi partiler gelişen hareketin ihtiyaçları temelinde siyasetlerini belirlemelidirler. Bu kendi bulundukları yerlerde yıllardır biriktirilen sorunlara sırt çevirmeleri anlamına gelmez. Pek tabi birçok ülkede kendine özgü sorunlar da mevcuttur ama bu sorunlar gelişen hareketin ihtiyaçlarıyla birlikte düşünülmeli ve yanıtlar üretilmelidir. Yaklaşık 40 yıla yakındır suskun olan kitleler uyandı. Yeni siyasi arayışlar bu uyanışın sonucu gündeme geldi. Önceden kitlesiz birçok siyasi birliktelikler denendi ama hepsi de başarısız oldu. Çünkü bu siyasi birliktelikler küçük gurupların ihtiyacıyla gündeme gelmişti. Oysa şimdi dünyada gelişen hareketliliğin basıncıyla oluşuyor. Öncelikle yılardır bağlı kaldıkları devrimci partilerinin kapılarına kilit vurarak işe başlamalılar. Bu biraz hüzün verici ama başka seçeneğimiz yok gibi.

Yerel siyasi oluşumlar gelişen hareketin ihtiyacına yanıt verdikleri sürece büyüyecekler ve önemli siyasi güçler olarak siyasi tarihin içinde yer alacaklar. Sosyalistler, devrimciler bu sürece omuz vermeliler. Bu siyasi yapılar anti-kapitalist hareketin taşıyıcısı olamadıklarında veya ayakları tökezleyip sendelediklerinde sosyalistler bu hareketin ileriye taşınma görevini üstlenmeliler. Ancak bugün bu hareketin siyasal ittifakını hızlandırmak için cesur adımlar atmaktan çekinmemelidirler. Birlikteliğin zaaflarını öne çıkarmadan, birlikte olmanın argümanları üzerinden yürümelidirler. Anti-kapitalist harekete “siyasi zaaflar yaşıyor diye” nasıl sırt çevirmiyorsak bu siyasal birlikteliğe de sırt çevirmemeliyiz. Ufuk her zamankinden daha berrak, yeter ki koca denizde ilerlemeyi becerelim.

Mescid-i Aksa, Kudüs şehrinde bulunan Müslümanların ilk kıblesidir. ”Beyt-i Makdis” veya ”Beyt-i Mukaddes” diye de anılır. Yapımına Davud Peygamber tarafından başlatıldığı ve oğlu Süleyman Peygamber tarafından tamamlandığı rivayet edilir. Mescid-i Haram’dan sonra yapılan en eski ikinci mescittir. Kur’an’a göre, Muhammed Peygamber recep ayının 27. gecesinde Mescid-i Harâm’dan alınarak Mescid-i Aksa’ya  götürülmüştür. Dünya Müslümanları için bu denli önemli olan ibadethanenin, fanatik Yahudiler tarafından işgal edilmek istendiğine dair “baskın planlarının” Filistin kamuoyuna yansımasından sonra Müslümanlar Mescid-i Aksa’yı korumak için harekete geçti.

Aksa nöbeti tutan Filistinli Müslüman gruplarla siyonist ordu arasında çatışmalarda onlarca Filistinlinin tutuklandığı biliniyor. Onlarca Filistinli genç de yaralı. Hamas lideri Şeyh Raid Salah`ın da, El-Esbât Kapısı önünde Siyonist işgal güçleriyle yaşanan çatışmada yaralandığı bildirildi.

El-Aksâ Televizyonu, Mescid-i Aksa`da yaşanan çatışmaların görüntülerini yayınlıyor. Görüntülerde, Siyonist işgal polisinin Mescid-i Aksâ`yı fanatik Yahudilerden korumak için nöbet tutan Filistinli gençlere karşı aşırı şiddet kullandığı, polislerin yere yatırdıkları gençlerin kafalarına bastıkları görülüyor.

İsrail işgal güçleri Mescid-i Aksa`ya giden yolları kapattı ve Mescid içinde nöbet tutan Filistinlilerin teslim olmasını istedi. Aksa`yı gönüllü korumakla sorumla olan Filistinliler, Kudüs`ü askeri kışlaya dönüştüren işgal güçlerine teslim olmayacaklarını açıkladı. Kuşatmayı sürdüren İsrail askerlerinin, Filistinlilerin namazlarını Mescid-i Aksa`da kılmalarına da izin vermediği bildiriliyor.

Öte yandan onbinlerce Yahudi Mescidi Aksa’ya girmeye çalışıyor. 30 binden fazla fanatik Yahudi’nin Es-Silsile Kapısı’ndan Mescid-i Aksâ’ya girmeye çalıştıkları kaydedildi.

İsrail işgal güçleri, İslami Hareket’in Kudüs’ün Vâdi’l-Cevz bölgesindeki gösterisini şiddet kullanarak dağıtmaya çalışıyor. Polis Genel Müfettişi, Mescid-i Aksâ’nın tüm kapılarının kapatılmasını emretti.

Kudüslü Müslümanların, otobüslerle Mescidi Aksa’ya gitmeye çalıştığı kaydedildi. Ancak İsrail askerlerinin otobüsleri engellediği belirtildi.  Binlerce Filistinli kuşatmayı yarmak için Mescid-i Aksa`ya ulaşmaya çalışıyor. Fanatik Yahudiler “Yom Kippur” bayramı dolayısıyla Aksa`ya baskın düzenlemeyi planlıyor. Baskını önlemek için Mescid-i Aksa`da nöbet tutan birçok Fİlistinli tutuklandı ve çıkan çatışmada yaralandı. Filistinliler dünya halklarından acil yardım istiyor.

Türk medyası da solu da sessiz!

Türkiye basını, Yahudilerin baskınına uğrayan ve şimdi de işgal edilmesi için çağrılar yapılan Mescid-i Aksa konusundaki sessizliğini günlerdir sürdürüyor.  Yahudi cemaatlerinin Mescid-i Aksa’yı işgal etmek için yaptığı çağrı tüm dünyada yankı bulurken, bir çok ülkede Müslümanlar tarafından sert tepkilerle karşılanır, büyük protestolar düzenlenirken Türkiye medyası konuya bakma gereği bile duymuyor.

Son günlerde Türkiye’de bulunan IMF Başkanı’na yönelik iki öğrenci tarafından  yapılan kişisel eylemleri döne döne veren televizyonlar, tüm dünyanın büyük bir tedirginlikle izlediği Kudüs’ü görmüyor bile.

Türk solunda da medyasında da varolan kemalist refleks bu bakışı engelliyor. İşgal altındaki Filistin topraklarında Müslümanların kutsal mekanlarına yapılan tecavüzler, maalesef örneğin Londra’da Müslümanlara yapılan ayrımcılık kadar yer bulamıyor bu “vizyon” sahiplerinde.

Şimdi Filistinliler işgalcilere karşı destek istiyor. Önümüzdeki Cuma, destek için uluslararası eylem günü! Bir yol bulun ve Ortadoğu barışına katkıda bulunun!

Kapitalizmin kâr içgüdüsünün gezegenimizin geleceğini tehdit ettiği artık saklanamıyor. 

Alternatif/temiz enerji kaynaklarının yerine fosil yakıtların kullanımında ısrar edilmesi sonucu gelişen küresel ısınma beraberinde iklim değişikliğini getirdi. Artık kasırgalar, seller, kuraklık, aslında doğal olmayan bir çok felaket, Hollywood fantezileri olmaktan çıkıp yaşamlarımızın birer parçası oldular. 

Pek çok kıtada milyarlarca insan gecekondularda, karton evlerde, rezil koşullarda yaşıyor. Temiz suya ulaşamayan on milyonlar var. Bir çok kıta diktatörlerin insafında kendi kaderiyle başbaşa bırakılmış durumda. Açlık ve salgın hastalıkların kitlesel ölümleri getirebileceği kapital’in sahiplerince de kabul ediliyor artık.

Küresel sermaye ise kârına kâr katıyor. Büyük silah şirketleri, baskıladıkları devletler aracılığıyla silahlanmayı her geçen gün artırıyor. Bu ezilen ulusları baskı altına aldığı gibi toplumsal zenginliğimizi de kemiriyor. 

Küresel sermayenin pervasızlığı şok etkisi yaratan Seattle gösterileriyle deşifre edilmişti. Aralık 1999′da Dünya Ticaret Örgütü toplantısına karşı ortaya çıkan büyük protesto hiç kimsenin tahmin etmediği bir etki yaratmıştı. Bu gösterileri Washington, Millau, Melbourne, Prag ve Seul protestoları izledi. CNN Prag protestolarını “anti-kapitalist” olarak tanımladı. Uluslararası iş dünyası dergisi The Economist, protestoları “anti-kapitalist” ön-adıyla olarak tanımlamaya başlamıştı. 

Türkiye’de de küresel sermayenin saldırılarına hem yerel hem de uluslararası düzeyde gerçekleşen çeşitli kampanyalarla yanıt verildi. 
ABD’nin Irak işgali öncesinde, uluslararası protestoların da desteğiyle muazzam bir enerji ortaya çıktı. Bu muhalefet Türkiye’nin Irak’ın işgaline katılmasını sağlayacak tezkerenin TBMM’den onay almasını engelledi.
Yeni Sol’un ayak sesleri daha güçlü bir şekilde duyulmaya başlanmıştı. Tüm dünyada insanlar her geçen gün daha iyi örgütlenir, yeni bir IMF veya DTÖ toplantısı yaptırmamak ve Kyoto toplantılarında çevreye duyarlı kararlar alınmasını sağlamak için seferber olurlarken, Türkiye’de de solda yeni tür kampanyalar ortaya çıkıyordu. Savaş karşıtı geniş bir koalisyon oluşuyordu. İklim değişimine karşı kampanyalar başlıyordu. Gezegenin sorunlarıyla emekçilerin gündemini buluşturmaya çalışan yeni bir sol anlayış şekilleniyordu. Üstelik bu anlayış yeni ittifaklarla yeni arayışlara yöneliyordu.

Ancak Türkiye’de şekillenmekte olan hareket ‘bu topraklara özgü’ başka sorunlarla da başetmek zorundaydı. Alacakaranlık darbeler kuşağının yeni aktivistleri, üç askeri darbe görmüş, Musa Anter’lerin göz göre göre öldürülmesine şahitlik etmiş ‘kıdemli yoldaşlarının’ yanında, 28 Şubat post-modern darbesine, ‘Ayışığı’, ‘Sarıkız’ gibi kodlarla anılan dört askeri darbe girişimine, Hrant Dink’in göz göre göre öldürülmesine, Ergenekon örgütüne, 30 yıldır süren kirli bir savaş sonucu onbinlerce yoksul insanın yitip gitmesine şahitlik ediyorlardı. Böyle bir ülkede monoton siyasal gelişmeler beklemek zaten abesle iştigaldi…

Şimdi bu antikapitalist birikimin üzerinde ‘Yeni Sol’u inşa etmeliyiz. ‘Yeni Sol’ diyoruz, çünkü, dünyada yeni bir toplumsal mücadele var. ‘Yeni Sol’ diyoruz çünkü, eski sol söylemler ve ideolojilerle bu sürece karşı geniş bir toplumsal mutabakat oluşturulamayacağını biliyoruz. ‘Yeni Sol’ diyoruz, çünkü, devletin, silahlı devlet kuvvetlerinin, darbelerin ve demokrasi karşıtlarının yanına düşen Türk solundan kendimizi ayırmak istiyoruz. ‘Yeni Sol’ diyoruz, çünkü, küresel sermayeden beslenen Türk sermayesini sorunun temel kaynağı olarak görüyoruz.

‘Yeni Sol’ bütün bu sorunları kampanyalar eşliğinde gündeme getirerek geniş halk yığınlarının desteğini almaya öncelik tanımalı. Başlattığı tüm kampanyaların siyasal sonuçlarını parlamentoya taşıyarak daha güçlü bir muhalefetin önünün açılacağını görmeli. 

‘Yeni Sol Parti’ geleneksel ‘sol’ partiler gibi ideolojik bir referansı temel alarak oluşturulmamalı. Böyle bir anlayış ‘Yeni Sol’u bir araya getiren bileşenlerin daha baştan ayrışmasını beraberinde getirir. Kendini anarşist, solcu, müslüman, sosyalist, çevreci, ekolojist, feminist, eşcinsel aktivist gibi farklı kimliklerde tanımlayan herkesi içine alabilecek bir soldan söz ediyoruz. Demokratik bir anayasa isteyen, Kürt halkının özgürlük talebinin yanında konumlanan, ekonomik krizler karşısında emekçilerin savunulmasını, bütçeden emekçileri destekleyecek paketler ayrılmasını isteyen ve küresel kapitalizmi sorgulayan, başörtüsü gibi temel insan hakları konularında özgürlüklerden yana mücadele eden, kadın sorununa ve çeşitli cinsel kimliklerin sorunlarına, iklim değişikliğine, azınlıkların yaşadığı ötelenmeye duyarlı, komşu ülkelerle barış içinde yaşanmasını kendine sorun edinen bir ‘Yeni Sol’ kurmalıyız, Yeni Sol Parti için taraf olmalıyız, hem de ‘Hepberaber!’

Bu bölgenin belki de en büyük özelliği aşağıdaki haritadan bakınca ortaya çıkıyor. Bu bölge modern sayılabilecek bir şehrin tam ortasında bulunuyor. Bu yüzden Kibera bütün gecekondu bölgeleri arasında en fazla ilgiyi üzerine çekenlerden biri. Bunun bir diğer sebebi de Un-Habitat adlı Birleşmiş Milletler projesinin merkezine çok yakın olması. Hatta Wikipedia, şu an ki BM başkanının seçildikten 2 ay sonra burayı ziyaret ettiğini bile söylüyor. Şu an yol yapımı ve bina iyileştirmeleriyle sorunla çözülmeye çalışılsa da bir çok sosyolog ve şehir bilimci günümüz şehir planlamasını bir çok ülkede buna benzer bölgelere sebep olduğunu ve bunun kolay kolay değişmeyeceğini düşünüyor.

View Larger Map

BBC’nin hazırladığı 4 bölümlük Kibera belgeselinde konuşan bir genç; bir plazada çalıştığını ve kazandığı parayla hem ailesine buradan bir ev tutabildiğini hem de okul parasını karşıladığını söylemiş. Yani bu bölge her ne kadar şehrin bir parçası olmadığını düşündürse de tamamen yapıya eklemlenmiş durumda.

Bu ve benzer bölgelerdeki en büyük sorun su ve lağım. Su taşımayla çözülse de lağım konusunda pek ciddi bir çözüm bulunamamış. Son olarak BM’nin bir müdahalesiyle ortama paralı abonelik usulü çalışan tuvaletler koymaya başlamışlar. Bunun harici genel uygulama bir kağıt üzerine tuvaletinizi yapmanız ve gece komşularınızın çatılarına atmanız üzerine kurulu. Buna Uçan Tuvaletler adını vermişler.

Genel olarak Afrika’nın en büyük ve dünyanın sayılı gecekondu bölgelerinden biri olan Kibera Kenya ve diğer Afrika devletlerinin garip modernleşme çabalarının sonucu. Bir plazada çalışıp suyu, tuvaleti olmayan bir yer de yaşayıp sonra okula gitmek Afrika kolonizasyon devrinin geç yansımalarından biri olsa gerek.

bağcık

Yazar: Mehmet AKAY

Yeni sol artık sol kamuoyunda kendini tartışılır kıldı. Dünyada gelişen anti-kapitalist toplumsal muhalefet yeni solun temel dayanağı durumunda. Bu muhalefet önce Seattle ardından Washington, Milau, Melbourne, Prag, Seul, Cenova, Davos gibi birçok yerde kendini ortaya koydu. G-8 zirvesine ve NATO toplantılarına karşı, ABD’nin Irak ve Afganistan savaşına karşı, Kyoto toplantılarında, küresel ısınmaya karşı, militarizme ve cinsel ayırımcılığa karşı bir dizi kampanyalarla kendini sürekli yeniledi. Bu sokak gösterilerinde dönem dönem işçi sınıfının da desteğini kazandı. Venezüella’da Chavez UNT işçi konfederasyonunun desteğini alarak bir dizi emek yanlısı siyasetin yolunu açıyor. Fransa’da “İlk İş Sözleşmesi”(CPE) yasasına karşı 28 Mart gösterilerinde yer aldı. Türkiye’de savaş karşıtı hareket öncülüğünde başlatılan 1 Mart 2003 teskere karşıtı hareket… darbe tehditlerine karşı gelişen Darbeye Karşı 70 Milyon Adım ve Hrant Dink cinayetine karşı oluşturulan kampanyalarda işçi sınıfının desteğini görmek gerekir. Bu destek bazen işçi sınıfının örgütlü katılımıyla, bazen de örgütsüz, tek tek katılımıyla gerçekleşti.

Yeni sol bu süreçlerin içinden gelişiyor. Bir programa veya ideolojiye sahip olmadan gelişiyor. Küresel kapitalizmin saldırısına karşı hem ulusal hem de yerel tepki ile kendini örgütlüyor. Ancak bu hareketin yerel ayağı henüz siyasal gelişmeleri belirleyecek düzeyde değil. Bunun bir çok nedeni var. Yeni hareket henüz Türk solu tarafından anlaşılmamış durumda. Oysa bu hareketin basıncı Özgürlük Ve Dayanışma Partisi’ni  bile bölmüştür.  Cumhuriyet mitingleri ile boy gösteren milliyetçi ve darbeci geleneğini de solun dışına itmiştir.  Ancak hareket yeni solun zeminine aday olduğu gibi belli zaaflar da taşımakta.

Bu hareketin ihtiyaçlarına sol net yanıtlar üretememektedir. Bu hareket yalnızca kampanyaları göğüsleyen sivil inisiyatifler açısından değerlendiriliyor. Oysa  kampanyaların yarattığı basınçlar ve sonuçları üzerinden düşünmek hareketin ihtiyaçlarına daha doğru yanıt verilmesini sağlar. Solun 28 Şubat darbesinin ardından Cumhuriyet Mitingleri, darbe teşebbüsleri ve barış sürecinde yaşadığı ayrışma anti- kapitalist hareketin yalnız kalmasına neden olmuştur. Ama hareket bugün dünden daha net. Kendi siyasal ayrışmasını yaşamakta olup nedenleri üzerinde tartışabilmekte. Yeni bir sol parti arayışını da bu zeminde görmek gerekir.

Yeni parti ihtiyacı yalnızca solun ihtiyacı değildir. Solu bu arayışa sürükleyen dünyada gelişen anti-kapitalist hareket ve onun parçası olan yerel direniş hareketidir. Dolayısıyla partileşme süreci bu dinamiğin üzerinde düşünülmelidir. Solun yerel olarak yaşadığı bir takım siyasi sorunlar anti-kapitalist hareketin güçlü olduğu ülkelerde de yaşandı. Örneğin Fransa’da üçüncü dünya ülkelerinin borçlarının silinmesi gibi kampanyalara imzasını atan ATTAC, emperyalistlerin Afganistan işgali karşısındaki kararsız tutumuyla kendi sonunu hazırladı. Afganistan’daki direnişçi guruplar gerici olarak değerlendirildi ve işgale karşı tarafsız kalındı. Bu perspektif bizde ‘ne şeriat ne darbe’ ikilemi ile yaşanmıştı. Yine de sol dünyada gelişen anti-kapitalist hareketin ihtiyaçlarına yanıt verme açısından bugün daha net konumdadır. Yerelde yaşadığımız birçok siyasi sorun konusunda içinde konumlandığımız sol netleşmiştir.

Önümüzdeki dönem IMF ve DB İstanbul’da toplanacak. Ayrıca barış süreci parlamentonun açılımıyla hızlanacak. Yeni sol bu sürece eskiden olduğu gibi sokakta kampanyalar eşliğinde müdahale edecektir. Yeni bir sol partinin ihtiyacını gören ve bu doğrultuda adım atmaya çalışanlar bu kampanyalarda yer almalılar. Parti inşası bunun üzerinden yürümeli.

Yeni partinin geleneksel parti anlayışları ve disiplinlerinden farklı olduğu ortaya konmalıdır. Çünkü hareketin kendi içinde farklı sivil inisiyatifler üzerinden yürüdüğü gözden kaçmamalıdır. Yani bir sol parti olmasa da hareketin gelişeceği bellidir. Sol parti bu sürecin önünü açacak şekilde düşünülmelidir. Dolayısıyla yeni parti farklı sivil inisiyatifleri içinde eriten değil, güçlendiren bir pozisyon belirlemelidir. Her inisiyatif ve grup kendi varlığını korumalı ve kendi başına kampanya kararı alıp, bunu kendi adına uygulayabilmelidir. Bunu bir makinesnin birbirine geçmiş dişlileri olarak düşünün. Küçük bir diş harekete geçince diğer tüm dişleri nasıl hareketlendiriyorsa, hareket içindeki sivil inisiyatiflere de kendi başına kampanya örgütlenme olanağı sağlanmalıdır. Bu konuda sınırlar bellidir. Eline parti bayrağını almayacaksın, cinsiyetçi, milliyetçi, militarist, ayrımcı vb, üzerinde partinin genel olarak anlaştığı ilkeler dışında eylemler yapmayacaksın. Alabildiğine demokratik  bir yapı partinin olmazsa olmaz şartıdır. Yeni parti hareketin partisi olmalıdır. Hareketin ihtiyacına yanıt veren bir anlayışla inşa edilmelidir. Bu anlamda günlük ortak gazete çok önemli bir birlikteliği sağlayacaktır. Ancak, Yeni Solu bir araya getiren gurupların ve inisiyatiflerin bağımsız yayınları yok sayılmamalıdır. Eğer bu anlayış sağlanmasza parti ancak  sol/sosyalistlerin küçük bir yeni partisi olmakla sınırlanacaktır. Oysa yeni parti kitle partisi olmalıdır.

Bu partileşme sürecine olumlu yaklaşanların öncelikle kendi partilerini kapatmaları gerekir. Sorun büyük karnavalın hazırlanmasıdır. Karnaval kurulduktan sonra herkes yeteneği ölçüsünde kendi gösterisini sergiler. Yeni sol parti nihayi bir hedef değildir. Hareketin ve solun büyümesi için düşünülen bir araçtır. Bir eylem birliği, kampanya birliğidir. Hareket geliştikçe, büyüdükçe ihtiyaçları değişecektir. Beklide oluşturulan sol parti günün birinde bu ihtiyaca yanıt vermeyecek bir duruma düşebilecektir. O zamanda bu ihtiyaca yanıt verecek bir parti yine bunun içinden çıkacaktır. Ama bugün herkesin kendini ifade edeceği, birlikte kampanya düzenleyeceği bir sol partiye ihtiyaç vardır.

Emek örgütleri yaşadığımız olumsuz siyasi ortamlardan dolayı kendi içine kapanık durumdadır. Dolaysıyla emek örgütlerinin hareketlenmesi ancak bu partinin vereceği siyasi mücadeleyle ortaya çıkacaktır. Solun 28 Şubat, Cumhuriyet Mitingleri, darbe karşısındaki tutumu ve barış sürecine bakışı karşısında yaşadığı bölünmüşlük işçi ve emekçi hareketinin içe kapanmasına, şaşkınlığa düşmesine, hatta güven kaybetmesine neden olmuştur. Bu sürecin aşılması ancak sol bir partinin demokrasi mücadelesinde vereceği tutumla olacaktır.

Yeni parti bu anlamda sokakta inşa edilmelidir. Hareket beklemiyor. Yeni parti bu hareketin arkasına düşmek istemiyorsa en kısa sürede oluşturulmalıdır. Ufuk Uras’la anılan süreç önemsenmeli, desteklenmeli ve hızlandırılmalıdır.

6 Ekim 2009’da IMF ve Dünya Bankası zirvesi İstanbul’ da yapılacak. Toplam 185 ülkenin ekonomi kurmayları küresel krize “çareler aramak”, tercüme edersek, yoksulların çanına ot tıkamak amacıyla toplanacak. Kapitalizmin 10 binden fazla sözcüsü; merkez bankalarının başkanları, ekonomiden sorumlu bakanlar, küresel şirket ceo’ları, maliye bürokratları, hayatımızı karartan kararlara imza atan binlerce yavşak kentimize üşüşecek! Girdiği her yere yıkım getiriyor. Yoksulluğu genelleştiriyor. Kamuyu çökertiyor. İşsizliği artırıyor. Eğitimin, sağlığın paralı hale getirilmesi için kredi verdiği hükümetlere baskı yapıyor. Tüm bunların doğal bir sonucu olarak kazanılmış haklar geriletiliyor, demokrasinin sınırları daraltılıyor.

Lafı uzatmaya gerek yok. Türkiye’de IMF politikalarının sonuçlarını yaşamayan da yok. Bugüne dek solun ve işçilerin mücadele tarihinde IMF karşıtlığı önemli bir yer tuttu. Sendikal direnişler yaşandı ve sol bu mücadelelere destek verdi.

Uzun bir süredir kafasını kaldıramayan sol bu kez IMF’ye karşı hareketlenecek. Ancak 6-7 Ekim’de gerçekleşecek zirve karşısında pek çok ayrı miting çalışması var. Ayrı kampanyaların olması doğaldır. Farklı

yaklaşımlar olabilir. Direnistanbul, Antikapitalist Blok, IMF ve DB karşıtı Birlik gibi farklı kampanya birlikleri çalışmalarını tek ve ortak bir miting için yoğunlaştırmalıdır. 6 Ekim’e kadar farklı zeminlerde, değişik araçlarla yapılacak kampanyalar, “Kampanyaların Birliği” olacak ortak bir direnişte buluşmalıdır.

O binlerce serseriye güçlü bir tokat atmak için IMF’ye karşı tek yumruk olunmalıdır!

Zirveye kadar ayrı kampanyalar mı? Evet, neden olmasın? Zirve sırasında ayrı gayrı etkisiz eylemler mi? Hayır, bu lüksümüz yok!

Tüm mağdurların, o güne dek sokağa çıkamamış, eyleme katılmamış, kendini ifade edeceği bir kampanya bulamamış, politik olarak kendisini o kampanyalarda konumlandıramamış, ama istekli her bireyin katılabileceği;

IMF’YE KARŞI ORTAK, BÜYÜK, TEK EYLEM, TEK YUMRUK!

Aradan 29 yıl geçmesine karşın darbecilerin lideri, zamanın genelkurmay başkanı Kenan Evren hâlâ yargılanamadı. En küçük bir rahatsızlığında devletin kaynaklarıyla hemen tedavi edilip yaşamını sürdürüyor. Pek tabi tedavi olsun, her şeye rağmen insandır ama yaptığı darbenin yanlış olduğunu, cezalandırılması gerektiğini hem kendisi, hem de kamuoyu bilmelidir. Darbenin mahkum edilememiş olması bu konuda toplumsal bir talebin oluşmadığını da göstermektedir. Pek çok ülkede askeri darbe gerçekleştirenler ülkelerinde yargılandılar.

12 Eylül darbesinin getirdiği ’82 anayasası 29 yıl geçmesine karşılık köklü olarak değiştirilemedi. Darbeciler bu anayasayla kendilerini güvence altına aldıklarından, 29 yıl boyunca toplum sık sık darbe tehdidine maruz kalabildi. 28 Şubat bu güvencenin verdiği cesaretle gerçekleştirilmiştir. 28 Şubat darbecileri de yargılanmalıdır.

Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz ve Eldiven darbe girişimcileri ise bugün Ergenekon sanığı olarak tutuklu yargılanmakta. Onlar yargılanırsa 1980 askeri diktatörlüğü ve diğer darbelerin yargılanmasının da önü açılacaktır.

AKP hükümeti darbe teşebbüsçülerinin yargılanmasının önünü açmıştır. Ergenekon savcılarınının Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından görevden alınmaya çalışılmasına karşı çıkarak soruşturma sürecini desteklemiştir.

Türk solu bu süreçte darbecilerin yargılanmasını istemeli ve Ergenekon soruşturmasının peşini bırakmamalıdır.

’80 askeri darbesinin hala sürdüğünü iddia etmek siyasi gelişmeleri anlamamak anlamına gelir. Bir kere, askeri diktatörlüğün sürdüğünü ima etmek demektir. Aradan bunca yıl geçti; sendikalar, siyasi partiler kuruldu ve seçimlere katıldılar. Bu seçimlere sol ve sosyalistler de katıldı. Bu süreçlerin yaşandığı yerde 12 Eylül’ün devam ettiği söylenemez, devam etseydi bırakın seçimleri hiçbir muhalif ses duyamazdınız.

Darbe anayasası temel maddelerde değiştirilememiştir. Bu doğru. Ancak değiştirilemedi diye 12 Eylül sürüyor demek, sınıf mücadelesinin, insan hakları ve demokrasi mücadelesinin kazanımlarını görmezden gelmek demektir. Sermaye sınıfının değişen ihtiyaçlarını bile doğru dürüst kavrayamamak demektir.

Bugün Silivri’de darbeciler yargılanıyor. Eğer onlar yargılanıp cezalandırılırsa; 12 Eylül, 12 Mart ve 1961 darbelerinin yargılanmasının önü açılır.

Oysa kendini solda gören anlayışılar 12 Eylül darbesinin yargılanmasıyla kendilerini sınırlı tutarak 28 Şubat ve 4 askeri darbe girişiminin üzerini örtmeye çalışmaktadır. Son 10 yıldır yaşananlar sanki yaşanmamış gibi davranılmaktadır.

12 Eylül öncesi sermaye örgütleri TİSK, MESS ve TÜSİAD darbenin gerekli olduğuna dair birçok kampanyanın altına imza atmışlardı. Darbe öncesi TİSK Başkanı Halit Narin bu durumu veciz bir şekilde “Devlet güvenlik mahkemeleri olmadan üretim olmaz” diye açıklamıştı. Darbenin hemen ardından yine Halit Narin; “Şimdiye kadar biz ağladık, onlar güldü. Şimdi sıra onlarda” ve Vehbi Koç, “12 Eylül devletin yeniden kurulmasıdır.” açıklamalarını yapmışlardı. Darbelerin yalnızca askerlerin veya ABD’nin kafasından çıkmadığının, sistemin ürettiğini birer sonuç olduğunun güzel kanıtları…
Eğer darbenin 29. yıldönümünde “AKP 12 Eylül faşizminin devamıdır” veya “29 Yıldır 12 Eylül – Darbeciler Hesap Verecek” afişlerinin içine Evren, Özal ve Erdoğan’ın resimlerini yan yana koyarsanız; siyaseten, sapla samanı karıştırmış olursunuz. TKP ve ÖDP bunu yapmaktadır. Bu iki afiş Türk solunun neden milliyetçi konuma düştüğünün tipik göstergesidir.

12 Eylül askeri darbesini faşizmle özdeşleştirip AKP’yi bunun bir devamı olarak görürseniz sadece şu anki hükümeti düşman belirler, öncekileri ve sistemin bütününü gözlerden kaçırır ve siyasetinizi bunun üzerine kurarsınız. Evren, Özal ve Erdoğan resimlerini yan yana koyarak siyasi gelişmelerin anlaşılmasının önünü kapatırsınız. AKP’yi 12 Eylül cuntansının ortaya çıkardığını söyler toplumun büyük çoğunluğunun bu partiyi neden desteklediğini anlayamazsınız. 1979′dan beri Kürtlerle yürütülen kirli savaşı açıklayamazsınız.

CHP de 12 Eylül’ü farklı değerlendirmiyor. AKP’yi 12 Eylül darbesinin bir ürünü olarak görüyor. Türk solu ve sosyalistlerinin pek çoğu, toplumu anlamak gibi bir dertleri olmadığından, geniş kitlelerin kandırılmış cahiller olduğunu düşünür. Böylece, CHP, TKP ve ÖDP aynı kulvarda at koşturur!

Darbeye Karşı 70 Milyon Adım Koalisyonu geçtiğimiz yıl 21 Haziran gösterisinde binlerce kişiyi darbeye karşı harekete geçirdi. Türk solu ve sosyalistlerinin önemlice bir kesimi bu koalisyona ‘İslamcılar’ ile birlikte eylem yapılmayacağını öne sürerek katılmamışlar ve eleştirmişlerdi. Oysa Türk solu ve sosyalistleri darbe başta olmak üzere birçok tehdide karşı en ön saflarda kampanyaların bizzat örgütleyicisi olmalıdır. Irkçıların dışında herkesle siyaset etmeyi, demokrasi kavgasını yapmayı öğrenmelidir.

Ergenekon soruşturmasının önemini, barışın önemini görmez, Ermeni soykırımına karşı derin devletin tutumunu benimserseniz, demokratik kazanımların önemini hiç mi hiç anlayamazsınız. Cumhuriyet mitinglerinin darbeci karakterini anlayamazsınız. Nitekim Türk solunun varlığını hissettirebilen genişçe bir kesimi milliyetçilerin ve darbecilerin yanına düşmüştür. Barış sürecine milliyetçi çıkarlar temelinde yanıt üretmiştir.

12 Eylül darbecileri bir sistemin ürünüdür. 12 Eylül ancak demokrasinin yanında yer alarak, darbe girişimlerinin yargılanması konusunda açık tutum alarak ve Kürtlerin yanında barışın tarafında tutum alarak yargılanabilir. En önemlisi de milliyetçilikten sıyrılarak tüm darbelerin yargılanmasının önü açılır. Solcular bu demokrasi mücadelesinin en ön saflarında çarpışmak zorundadır. Yeni sol ancak bu mücadelelerin içinden çıkacaktır.